Địa hình là gì? các nguyên tắc phân loại địa hình Trái Đất.

Bạn đang xem: Địa hình bề mặt trái đất

1. Định nghĩa

Địa hình là toàn diện các dạng lồi lõm của bề mặt Trái Đất gồm kích thước, xuất phát phát sinh, tuổi và lịch sử phát triển không giống nhau. Thí dụ: dải núi Hoàng Liên Sơn bao gồm tuổi cổ Sinh; hàng núi Tam Đảo tuổi Trung Sinh; Đồng bởi Bắc bộ, nam bộ bao gồm tuổi Đệ Tứ.

2. Những nguyên tắc phân loại địa hình

Có rất nhiều cách thức phân nhiều loại địa hình: phân loại theo hình thái, kích thước, sắc thái – trắc lượng sắc thái và xuất phát phát sinh.


2.1. Phân loai theo như hình thái

Theo bí quyết này bạn ta phân chia địa hình bề mặt Trái Đất thành hai loại cơ bản là địa hình dương và địa hình âm.

– Địa hình dương là số đông dạng lồi lên của mặt đất so với khía cạnh phẳng ở ngang, ví dụ gò đất, trái đồi, ngọn núi v.v…

– Địa hình âm là phần đa dạng lõm xuống của mặt khu đất so cùng với dạng lồi lên hoặc ở ngang, lấy một ví dụ thung lũng sông, khe suối, váy đầm hồ, biển, đại dương v.v…

2.2. Phân các loại địa hình theo kích thước

Theo hình thức này fan ta chia địa hình mặt đất thành các loại sau đây:

a/ Địa hình hành tinh: là cấp cho địa hình lổn tốt nhất của mặt phẳng Trái Đất, có kích cỡ tới 107 – 106km2, tương xứng với những châu lục và những đại dương.

b/ Địa hình rất lớn: là gần như dạng địa hình lớn nhất hợp thành những châu lục cùng đáy biển khơi như vùng núi, tô nguyên, cao nguyên phía bắc Mỹ với vùng đồng bởi phía đông kề bền. Form size các dạng đại địa hình cực lớn rất có thể đạt 106 – 105 km2

c/ Đại địa hình: là những dạng địa hình có size cỡ 105 – 102 km 2, ví dụ miền núi Himalaya, miền núi Pamia, đồng bằng Nga, đáy biển lớn Đông Việt Nam, biển cả Nhật bạn dạng v…


d/ Trung địa hình: là các dạng địa hình có kích cỡ từ 102 – 10 km2, ví như dải núi Hoàng Liên Sơn, con Voi, đồng bằng châu thổ Bắc Bộ, lòng vịnh Bắc Bộ, vịnh vương quốc của những nụ cười v…

e/ tè địa hình: là phần đa dạng địa hình bao gồm kích thước nhỏ tuổi hơn 10 km2 và là những thành phần hợp thành của trung địa hình, lấy ví dụ như đồng bởi châu thổ phía bắc có vùng đất cao Hải Hưng, vùng đất trũng Hà nam giới Ninh.

f/ Vi địa hình: là phần lớn dạng địa hình nhỏ, size chỉ vài ba chục mét mang đến vài mét. Ví dụ trên đồng bởi cao tương đôi phẳng phiu Đông Nam cỗ nhô lên nhì chỏm núi nhỏ tuổi Bà Đen và chứa Đó là hầu hết vi địa hình dương bên trên đồng bởi Đông nam Bộ. Trên cao nguyên trung bộ Mộc Châu rộng bằng phẳng, đây đó mở ra những hố sụt, điện thoại tư vấn là phễu karst, đường kính 15 – 20m, sâu 2 – 3m. Các hố sụt này cũng là vi địa hình âm đối với bề mặt bằng vận của cao nguyên trung bộ Mộc Châu.

2.3. Phân các loại địa hình theo hình thái và trắc lượng hỉnh thái

Theo bề ngoài này fan ta phân tách địa hình mặt phẳng Trái Đất thành bố loại chính: địa hình đồng bằng; địa hình đồi; địa hình núi cao nguyên trung bộ và đánh nguyên. Mỗi loại được phân biệt bởi độ cao xuất xắc đối, hình dạng bề mặt và độ sâu của những khe rãnh xâm thực, rất có thể được nắm tắt vào bảng phân các loại sau.

*

Núi phải chăng có bề mặt đỉnh rộng, tương đối bằng phang và bao gồm sườn dốc đứng được hotline là cao nguyên. Ví dụ cao nguyên Mộc Châu (Sơn La) cao 800m, bề mặt bằng phẳng, được cấu trúc bằng đá vôi, sườn dốc đứng xuống những thung lũng kề bên.

Núi trung bình, bị chia giảm mạnh, tất cả những đỉnh điểm sàn sàn nhau, được hotline là sơn nguyên. Lấy ví dụ sơn nguyên Lâm Viên (Đà Lạt) cao 1.400m có tương đối nhiều đỉnh bằng phang quanh hồ Xuân hương thơm được cấu trúc bằng đá granit và tất cả sườn dốc đứng xuống thung lũng sông Đa Nhim.

2.4. Phân loai địa hình theo nguồn gốc phát sinh

Theo bề ngoài này địa hình bề mặt Trái Đất được phân thành hai nhóm lớn: địa hình có nguồn gốc ngoại sinh và địa hình có bắt đầu nội sinh.


a/ Địa hình ngoại sinh

Địa hình ngoại sinh là đông đảo dạng địa hình âm với dương có những thiết kế và kích cỡ rất khác nhau, được khiến cho do các quy trình phong hóa, nước chảy trên mặt, nước ngầm, gió thổi, hoạt động của biển, băng hà, sinh vật, thậm chí còn do bé người. Đặc điểm bình thường của địa hình ngoại sinh được làm cho bởi hai quy trình xâm thực và tích tụ đa dạng, phụ thuộc vào vào điểm lưu ý của các tác nhân ngoại sinh.

Các các loại địa hình ngoại sinh: địa hình phong hóa do hai vượt trình: phong hóa thứ lý và phong hóa hóa học sinh sản nên.

– Phong hóa thiết bị lý: gồm gần như quá trình hủy hoại không làm biến hóa thành phần đá gốc. Nhân tố tính năng chính của phong

hóa đồ gia dụng lý là sự biến đổi của ánh sáng và tác dụng của sóng, gió, băng hà. Do đặc thù dẫn nhiệt không đều của các khoáng vật tạo nên đá, khi nhiệt độ thay đổi (theo mùa và ngày đêm) các đá dần dần bị nứt rạn, đổ vỡ thành đều mảnh có form size khác nhau. Quy trình này xảy ra mạnh mẽ ở vùng sa mạc, nơi tất cả biên độ nhiệt thay đổi rất lớn, làm việc vùng cực hay núi cao có tính năng của tuyết với băng hà.

Kết trái của phong hóa đồ gia dụng lý là các đá với khoáng vật sản xuất đá bị võ vụn thành các mảnh có size từ chục mét mang đến 0,005mm là thành phần thiết yếu trong đá vụn cơ học.

Phong hóa hóa học: gồm các nhân tố tác dụng đó là H2O, O2, CO2, những axít cơ học v.v… Chúng tạo ra các tác dụng ôxy hóa, hòa tan, hiđrat hóa, cacbonat hóa v.v…

Trong quá trình phong hóa hóa học, nước tất cả ba công dụng chính: hòa tan, hiđrat hóa cùng thủy phân. Tính năng hòa tan thường xảy ra trong các tầng muối, thạch cao, đá vôi, đolomit, macnơ v.v… tạo cho những lỗ hổng, hang động điện thoại tư vấn là địa hình karst. Chức năng hiđrat hóa làm biến đổi khoáng vật không tồn tại nước thành khoáng vật đựng nước vững chắc trong điều kiện trên phương diện đất. Tỉ dụ anhiđrit (CaSO4) bị hiđrat hóa trở thành thạch cao (CaSO4.2H2O), gơtit (Fe2O3) bị hiđrat hóa biến thành limonit (Fe2O3.nH2O).

Trong quá trình phong hóa hóa học, ôxy nhập vai trò quan liêu trọng. Tính năng ôxy hóa sẽ hủy hoại các khoáng vật cùng làm chuyển đổi hóa trị của các nguyên tố. Thí dụ sắt thông thường sẽ có hóa trị hai, tuy thế khi bị ôxy hóa sắt biến thành sắt hóa trị ba. Công dụng ôxy hóa hay làm biến đổi màu sắc đẹp của đá. Các hợp hóa học sắt hóa trị hai thường không màu hoặc sẫm màu, lúc bị ôxy hóa chuyển thành màu vàng, nâu, đỏ.

Hàm lượng CO2 trong ko khí ngay gần 0,03%, mà lại ở trong nước có thể lớn gấp trăm lần đối với trong ko khí. CO2 thoải mái thường phối kết hợp vói nước tạo thành thành axit eacbonic. Sự phân ly của axit cacbonic làm tăng cường độ axit của môi trường thiên nhiên nước (H+ cùng HCO3), vì thế CO2 tự do thoải mái thường cùng với nước đóng vai trò hòa tan, thủy phân cacbonat hóa v.v…

Axit humic (axit hữu cơ) cũng nhập vai trò hủy diệt các silicat và alumosilicat, mặt khác cũng làm tăng độ di chuyển của những chất keo dán giấy và những nguyên tố nhôm, fe hóa trị ba.

Kết quả của phong hóa chất hóa học là đông đảo khoáng trang bị ỏ bên dưới sâu sinh thành trong điều kiện nhiệt độ, áp suất cao, biến thành những khoáng vật vững bền trên mặt đất cùng hình thành các địa hình mói như các sườn đất chảy, khía cạnh san bằng, địa hình karst v.v…


Nước rã trên mặt: tác dụng xâm thực của nước tạo nên các địa hình âm nhỏ tuổi nhất là rãnh xói, khe xói và phệ là các thung lũng sông, phân tách cắt những loại địa hình đồi núi và cao nguyên trung bộ cao hàng trăm ngàn mét, đào bới các nhiều loại đá khác biệt ở nhị bờ và đáy thung lũng, vận chuyển chúng xuống đều chỗ trũng và cửa ngõ sông ven bờ biển bồi đắp yêu cầu những địa hình tích tụ call là đông đảo thềm sông, bãi bồi tuyệt đồng bởi aluvi, đồng bằng delta cửa ngõ sông ven biển.

– Nước ngầm cũng là tác nhân tạo cho loại địa hình rất dị trên mặt phẳng Trái Đất. Đó là địa hình Karst chỉ tổng thể các dạng địa hình dương và âm khiến cho bởi quá trình hoà tan, ăn mòn, bào mòn của nước ngầm với nước trên mặt phẳng có đựng khí CO2 so với đá cacbonat như đá vôi, đá phấn, đolomit v.v… (CaCO3 + CO2 + H2O = (CO3H)2Ca).

Nét khá nổi bật của địa hình karst là trở nên tân tiến rộng rãi các dạng địa hình âm; ở xung quanh có những phễu, bồn trũng, cánh đồng, hố thu nước, giếng; ỗ trong các khối đá cacbonat bao gồm hầm lò, sông ngầm, hang động karst v.v…

Nét rất dị của thung lũng karst là không có dòng chảy liên tục mà thời gian hiện, cơ hội ẩn, chỗ có nước, chỗ không tồn tại nước. Phần lớn các hang đụng karst được làm cho bởi quy trình hòa tan và hoạt động xâm thực của các sông ngầm.

Trên nắm giới, fan ta đang phát hiện tại được 25 hang động có độ dài từ 45km đến trên 500km. Trong đó có khối hệ thống hang Fliut Mammoth làm việc Hoa Kỳ đạt kỷ lục hang dài nhất cố giói 530km.

Ở Việt Nam, trong khối núi đá vôi Kẻ Bàng, Quảng Bình, bao gồm hang tối dài 17km cùng Hang Phong Nha nhiều năm 14km. Những hang này gần như là sông ngầm vẫn hoạt động, trên è cổ hang và vách hang có nhiều thạch nhũ vô cùng đẹp mắt.

– Gió: địa hình làm cho bởi vượt trình buổi giao lưu của gió cũng tương đối độc đáo. Vào cơn bão, gió rất có thể đạt tốc độ hàng trăm km/giờ. Chỉ việc gió có vận tốc 1 1 – 13m/s cũng đủ sức lôi kéo theo những hạt cát có kích cỡ l,3mm cùng trong 10 phút có thể cuốn đi một khối lượng cát bằng 871cm3.

Hoạt đụng thổi mòn của gió đã hình thành những dạng địa hình âm và dương nhiều dạng. Tương ứng với địa hình âm là những tổ chim đá, túi đá, ống đá, ổ đá, mắt đá, hành lang cửa số đá, hố trũng, lòng chảo, mảng trũng v.v… các dạng địa hình dương thổi mòn là phần đa cột đá, tháp đá, kim đá, bàn đá, nấm đá v.v… với nhiều hình dạng kì dị.

Địa hình hội tụ được gió chế tác nên, phổ cập là đầy đủ đụn cát, cồn mèo dọc theo các triền sông giỏi bờ biển, quan trọng đặc biệt trên đều hoang mạc mèo khô nóng, địa hình tích tụ do gió làm cho rất phát triển, phổ biến là gần như dải đồi có bề ngoài những lưỡi liềm khổng lồ, hay được điện thoại tư vấn là Backhan.

– Biển, địa hình dải ven bờ được tạo cho bởi buổi giao lưu của biển cũng đa dạng, các hình, những vẻ. Các dạng địa hình làm việc đây lộ diện do kết quả của sự tác động tương hỗ của thủy quyển, thạch quyển, khí quyển cùng sinh quyển, trong đó trực tiếp là biển khơi và lục địa.

Người ta thường phân chia dải ven bờ thành bố đới có liên quan với nhau về xuất xứ: đối trên tuyệt là đối sát bờ biển; đới giữa giỏi là đói bò biển khơi và đới bên dưới hay là đới ngay gần bờ. Trong những số đó đối gần trườn biển bao hàm những thành tạo cổ bao gồm nguồn gốc biển, đang trở thành hợp phần của lục địa, thường được điện thoại tư vấn là những thềm biển; đới giữa là đới đang ra mắt tác động tương hỗ trẻ khỏe nhất thân thềm lục địa và đại dương làm nảy sinh những dạng địa hình bờ biển khơi hiện đại; đới dưới hay là đối ngập nước bao gồm những thành tạo biển lớn cổ bị chôn vùi.

Đối cùng với đới giữa tuyệt là đới bờ, lại được chia thành hai phụ đổi: phụ đới sóng nhào cùng phụ đới sóng. 0 phụ đối sóng nhào cải tiến và phát triển những dạng địa ngoài ra “clif” (vách biển), kho bãi biển, “vai” (dải cát ven bờ). Klif được thành tạo bằng những ngấn sóng vỗ dạng hàm ếch ở bên dưới chân vách đá ven bò, tiếp nối do mất thăng bằng trọng lực, vách đá bị sụt đổ với bò biển lớn bị lùi dần cho tới khi sóng không còn nhào tối. Phần chân những klif được không ngừng mở rộng do quá trình lùi dần của klif, mọi tảng đá sụt đổ kia bị sóng biển lớn đập vỡ lẽ mài mòn, sinh sản thành bãi tắm biển mài mòn, có cách gọi khác là bench.

Trong đk những mẫu bồi tích ngang chiếm ưu thế, sống phụ đới sóng nhào thường xuyên hình thành những dạng tích tụ gọi là thềm và bar ven bờ. Nếu đường bờ phẳng và đáy biển cả nông thì hình thành dạng tích tụ gọi là “vai” sống ven bờ và ở dưới nước. Những “vai” này lại liên kết cùng với nhau tạo thành thành thềm tích tụ. Những dạng tích tụ này rất phổ cập ở những vũng, vịnh biển hồ.

Trong điều kiện các dòng bồi tích dọc chỉ chiếm ưu thế, sóng và gió chuyển vào bò dưới một góc nhọn, Ẹhụ trực thuộc vào sức mạnh và góc buổi tối của sóng đối với bờ, bên cạnh đó còn phụ thuộc vào độ lớn của các hạt trầm tích mà lại hình thành 1 loạt dạng tích tụ khác biệt như: đuôi, ước đôi, mong kép, đê chắn, mỏm nhô, mũi tên; thềm, đuôi vòng v.v…

Trong lúc đó ở phụ đới sóng, những thành chế tạo ra tích tụ đặc thù là những “vai” cát dưới nước. Các “vai” cát này có thể bao gồm hàng loạt dải chạy tuy vậy song với đường bò và kéo dãn từ vài ba chục mét đến hàng trăm kilomet. Các “vai” được thành tạo ở đới sóng bị phá hủy, tạo đk cho trầm tích lắng đọng.

a/ Địa hình nội sinh.

Địa hình nội sinh hay còn được gọi là địa hình xây cất được thành sinh sản do ảnh hưởng trực tiếp của các tác nhân phạt sinh trong tim Trái Đất – từ quyển manti trở vào mà đặc trưng nhất là những vận động macma và những vận động xây đắp làm biến đổi dạng mặt phẳng Trái Đất. Địa hình nội sinh bao gồm các nhiều loại sau:

– Địa hình núi lửa.

Macma là hóa học lỏng cấu tạo bằng silicat bão hòa các chất khí, thành chế tạo ở bên dưới sâu trong trái tim đất, trong số ấy những vật hóa học nhẹ, sinh sản thành mọi dòng tăng trưởng xâm nhập vào các lớp trầm tích của vỏ Trái Đất cùng làm biến tấu vị trí ban đầu của nó. Tại mọi khâu yếu của vỏ Trái Đất bị nứt nẻ hoặc đập vỡ, macma trào lên trên mặt phẳng gọi là núi lửa.

Tùy theo yếu tố vật hóa học của macma và áp lực đè nén của nó song với vỏ Trái Đất, mặt khác cũng tùy theo hình thái lối thoát của macma có ngoại hình ống tốt khe nứt mà lại macma lúc thoát ra có thể gây tiếng nổ gọi là xịt nổ hoặc macma theo khe nứt trào ra ngoài theo nhịp nhàng gọi là xịt trào. Vật chất nóng chảy hotline là dung nham tràn ra tủ đầy những địa hình âm gồm trước, làm cho địa hình trọn vẹn mới hotline là những thung lũng, đồng bằng, cao nguyên trung bộ bazan – một nhiều loại đất nâu đỏ đặc thù và rất màu mỡ.


Tại vùng miệng núi lửa, các địa hình dương được tạo thành nên cũng khá đa dạng mà phổ biến là các kết cấu hình khiên, hình nón, hình vòm – tháp vòm – phân tầng, núi lửa mồm hình chảo v.v…

Khi áp suất trong số lò macma không đủ to gan lớn mật đẩy vật hóa học macma ra bên ngoài thì hoạt động của núi lửa tắt dần dần và chấm dứt hoạt động. Nhưng hầu như địa hình núi lửa vẫn vĩnh cửu và dần dần bị đổi khác bởi những quá trình ngoại sinh.

Ngày nay bạn ta thông kê được bên trên 540 núi lửa chuyển động và bên trên 4.000 núi lửa đang tắt. Tất cả được phân bố theo tứ vành đai khuôn khổ hành tinh: vành đai núi lửa đang hoạt động chiếm 61,7% tổng số núi lửa đang hoạt động trên Trái Đất; vòng đai núi lửa Địa Trung Hải; vòng đai núi lửa Đại Tây Dương với dải núi lửa Đông Phi (Hình 3.11).

– Địa hình cấu tạo – con kiến tạo

Địa hình cấu trúc kiến tạo ra hình thành bởi các hoạt động nâng lên với hạ nhún của vỏ Trái Đất (chuyển dao động động) thưòng được call là chuyển động tạo lục. Hoạt động uốn nếp thường được hotline là chuyển động tạo sơn và chuyển động phá hủy đứt gãy (chuyển hễ đoạn tầng), vận động mảng (kiến sinh sản toàn cầu).

Các loại hoạt động kiến chế tạo ra bao gồm:

+ Chuyển động giao động xảy ra ở số đông nơi, không ngừng và chậm chạp chạp, làm cho hiện tượng nâng lên và hạ nhún của vỏ Trái Đất với đổi dấu lẫn nhau theo thời hạn và ko gian. Vận động dao động xẩy ra trong xuyên suốt chiều dài lịch sử vẻ vang của tất cả các thời kỳ địa hóa học từ thời cổ sinh cho tân sinh mà ngày này được điện thoại tư vấn là hoạt động tân xây cất và thi công hiện đại. Các vận động dao động ra quyết định sự phân bố và chuyển đổi hình hài châu lục và biển, là nguyên nhân thành sinh sản và trở nên tân tiến địa hình.

Chuyển động xấp xỉ có hai dạng: vận động dao động phổ biến và vận động sóng. Hoạt động dao động chung được đặc trưng bởi sự nâng lên và hạ lún đồng thời của những vùng rộng lớn lớn, chỉ chiếm cả diện tích toàn châu lục hay một phần tử đáng đề cập của nó. Chu kỳ xê dịch tối đa hoàn toàn có thể tối 200 – 300 triệu năm. Đó là giới hạn của những chu kỳ xây đắp được biểu lộ bởi sự tái diễn những chu kỳ luân hồi biển tiến và biển cả thoái lớn.

Chuyển động thông thường dạng sóng mở ra trên phông hoạt động dao động bình thường và chia cắt thành những thời kỳ nâng lên và sụt võng. Hoạt động sóng còn giữ lại dấu ấn trên địa hình bề mặt Trái Đất do dạng địa hình cực lớn âm cùng dương liên tiếp nhau.

+ Chuyển rượu cồn uốn nếp bao gồm toàn thể các chuyển động kiến tạo thành dẫn mang đến vò nhàu những lớp vỏ Trái Đất vốn sống trạng thái nằm ngang thành các dạng uốn nắn nếp đa dạng mẫu mã từ khuôn khổ vi địa hình cho cỡ đại địa hình và tạo cho những hệ thống núi uốn nắn nếp với rất nhiều dạng uốn nếp thông dụng là nếp lồi với nếp lõm. Một tập hợp các nếp lồi kiên kết cùng với nhau khiến cho những miền núi đại nếp lồi (phức nếp lồi) với tương phản nghịch là miền núi đại nếp lõm (phức nếp lõm).

Chuyển hễ uốn nếp cũng có tính chu kỳ. Trong lịch sử phát triển của vỏ Trái Đất từ sau đại nguyên sinh đến nay đã xảy ra tía thời kỳ uốn nếp chính: thời kỳ Caleđoni, thời kỳ Hecxini, thời kỳ Anpi.

Thời kỳ Caleđoni từ thời điểm cách đây khoảng 450 triệu năm. Hệ quả là khiến cho địa hình núi uốn nếp của xứ Scotlen, bắc Anh Quốic, bán đảo Xcanđinavơ nghỉ ngơi châu Âu; các dãy núi An Tai, sai An sinh sống châu Á. V…Thời kỳ Hecxini – bí quyết đầy khoảng chừng 280 triệu năm. Đây là thời kỳ uốn nắn nếp đặc biệt quan trọng mạnh, tạo nên những hàng núi uốn nắn nếp vĩ đại ở vùng trung tâm, phía Tây cùng phía nam châu Âu, tây-bắc châu Phi, hàng Thiên Sơn, dãy Ang Đơ sống Nam Mỹ v…Thời kỳ An Pi – trẻ con nhất, mở ra vào đại Tân sinh, cách đó khoảng 26 triệu năm. Hệ trái là tạo nên những dãy núi uốn nắn nếp trẻ cải cách và phát triển rộng rãi trên những châu lục, trong số ấy có dãy núi béo tròn nhất và cao nhất thế giới là dãy Himalaya với đỉnh Chomoluma cao 848m.

+ Chuyển đụng phá hủy, đứt gãy là một hình loại chuyến động xây dựng gây buộc phải sự tàn phá tính thông nhất của những thể địa chất tất cả trước nó hoặc sản xuất tiền đề cho việc hình thành các thành tạo địa hóa học mới, là tại sao của tính nhiều mẫu mã hình thái kết cấu của địa hình mặt phẳng Trái Đất.

Xem thêm: Lý Thuyết Địa 8: Bài 3 Sông Ngòi Và Cảnh Quan Châu Á Địa Lí Trang 10

Các cấu trúc địa hóa học vốn nhiều dạng, lại bị các đứt gãy thiết kế đập đổ vỡ rồi gửi dịch theo nhiều hướng không giống nhau, trong địa hóa học học call là các phay thuận, phay nghịch, phay ngang thuận, phay ngang nghịch, chòm nghịch, địa di, địa lũy, địa hào v.v… Tiếp đó các quá trình ngoại sinh, tuyệt nhất là các quy trình xâm thực, tách bóc mòn xóa nhòa những dấu vết dịch chuyển, tạo thành những dạng địa hình mói, có hình thái bình đồ rất đa dạng chủng loại như: dải núi, khối núi, vòm núi, dải núi địa lũy, thung lũng địa hào v.v…

+ Chuyển động mảng – thi công toàn cầu. Theo cách nhìn thuyết kiến thiết toàn mong thì Trái Đất có lớp vỏ ngoại trừ gọi là thạch quyển. Dưới tính năng của nội và ngoại lực, thạch quyển đã bị tách ra thành những mảng. Những mảng đó bị di chuyển trên quyển mềm (phần trên những lớp manti). Vổ Trái Đất hoàn toàn có thể đã được chia nhỏ ra làm 7 mảng: Bắc Mỹ, Á – Âu, phái mạnh Mỹ, Phi châu, Ân Độ, châu ú c cùng Nam Cực. Nhị mảng đầu vừa lòng lại thành đại lục Lauraxia cùng 5 mảng còn sót lại là đại lục Gonvana. Từ thời điểm cách đó 200 triệu năm Lauraxia cùng Gonvana là một đại lục duy nhất mang tên gọi là Pangea. Trải qua nhiều thời kỳ tách bóc dãn, nhận thấy với các mốc lịch sử cách phía trên 180 triệu năm, 135 triệu năm và 6,5 triệu năm, châu lục Pangea đã bị phá tan vỡ và chia thành 7 mảnh bao gồm như những châu lục hiện tại nay.