Vai trò của bản đồ trong cuộc sống hằng ngày là điều không thể phủ nhận. Từ thời cha ông ngày xưa đấu tranh giành độc lập dân tộc hay cho đến bây giờ cuộc sống hiện đại thì bản đồ vẫn vô cùng quan trọng. Sau đây thông qua bài viết này chúng ta hãy cùng nhau đi tìm hiểu một số vai trò của bản đồ trong thực tế nhé

Mục lục bài viết


1. Tìm hiểu khái niệm bản đồ là gì và ý nghĩa của nó trong đời sống

– Bản đồ là gì?

Bản đồ là hình vẽ thu nhỏ một phần hoặc toàn bộ Trái Đất lên một mặt phẳng. Trong việc giảng dạy và học tập địa lí, bản đồ giúp xác định vị trí, sự phân bố các đối tượng địa lí (như sự phân bố các dãy núi và độ cao của chúng, sự phân bố hướng chạy và chiều dài, phạm vi lưu vực của con sông, hoặc sự phân bố dân cư, các trung tâm công nghiệp, các thành phố lớn…). Qua bản đồ người đọc còn biết được hình dạng, quy mô cùa các lục địa trên thế giới.

Trong quá trình xây dựng và phát triển kinh tế của đất nước bản đồ như một công cụ phục vụ công tác thăm dò, khai thác tài nguyên khoáng sản, quản lý đất đai…Do đó bản đồ ngày càng yêu cầu độ chính xác cao, áp dụng các thành tựu khoa học tiên tiến hơn.

Bạn đang xem: Sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống

*

Vai trò và ý nghĩa của bản đồ địa lí trong đời sống

+ Vai trò của bản đồ trong thực tiễn và khoa học

Các bản đồ cho ta bao quát đồng thời những phạm vi bất kỳ của phạm vi trái đất, từ một khu vực không lớn đến một quốc gia, một châu lục và toàn bộ trái đất. Bản đồ tạo ra hình ảnh nhìn thấy được của hình dạng, kích thuớc và vị trí tương quan của các đối tượng. Từ bản đồ ta có thể xác định được các đại lượng như: toạ độ, độ dài, thể tích, phương hướng, mật độ… Bản đồ còn chứa đựng rất nhiều các thông tin về đặc trưng chất lượng, số lượng, cấu trúc của các đối tượng và các mối liên hệ tồn tại giữa chúng. Chính do vậy mà bản đồ địa lý có vai trò cực kỳ to lớn trong khoa học và thực tiễn.

Trong xây dựng công nghiệp, năng lượng, giao thông và các công trình khác, bản đồ được sử dụng rộng rãi để tiến hành các công việc thiết kế và chuyển các thiết kế kỹ thuật ra thực địa.Bản đồ không thể thiếu được trong xây dựng thuỷ lợi, cải tạo đất, quy hoạch đồng ruộng và chống xói mòn, trong tổ chức và quy hoạch kinh tề rừng.

*

Trong việc quy hoạch toàn bộ nền kinh tế của đất nước thì bản đồ có vai trò vô cùng quan trọng.

Trong các công tác quản lý hành chính thì bản đồ cũng là những công cụ và phương tiện rất cần thiết. Bản đồ là “cuốn sách giáo khoa” thứ hai trong việc giảng dạy và học tập các môn địa lý và lịch sử ở nhàtrường phổ thông. Bản đồ cùng là công cụ quan trọng để nâng cao trình độ văn hoá chung của nhân dân.

Mọi công tác nghiên cứu địa lý và nghiên cứu của khoa học khác về trái đất đều được bắt đầu từ bản đồ và kết thúc bằng bản đồ. Các kết quả nghiên cứu được thể hiện lên bản đồ được chính xác hoá trên bản đồ và vai trò của bản đồ địa hình được phát huy tác dụng tối đa.

Bằng bản đồ có thể phát hiện được các quy luật về sự phân bố không gian của các đối tượng, hiện tượng và những mối quan hệ tương quan giữa chúng.Bản đồ có vai trò cực kỳ to lớn trong quốc phòng, các nhà quân sự sử dụng các bản đồ để giải quyết các vấn đề chiến lược, chiến thuật và tác chiến trong các hoạt động quân sự.Ngày nay và trong tương lai, để giải quyết những nhiệm vụ trọng tâm của loài người vượt ra ngoài khuôn khổ của từng quốc gia -bố trí hợp lý lực lượng sản xuất, sử dụng đúng đắn các tài nguyên thiên nhiên bảo vệ môi trường thì vai trò của bản đồ càng to lớn.

2. Vai trò của bản đồ trong học tập và đời sống

Bản đồ là một vật dụng vô cùng quen thuộc trong đời sống hằng ngày, việc sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống mang lại nhiều lợi ích cho bạn. Chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu một số ứng dụng của bản đồ trong thực tiễn nhé.

2.1 Trong học tập

Bản đồ được sử dụng như là một phương tiện để học sinh học tập và rèn luvện các kĩ năng địa lý trên lớp. Đồng thời bản đồ còn được sử dụng hỗ trợ học sinh trong các bài thi kiểm tra Địa Lý nữa.

Ví dụ như thông qua bản đồ có thể xác định được vị trí địa lí nào đó trên mặt đất mà bạn đang muốn tìm kiếm và còn biết thêm các thông tin như: ở vào đới khí hậu nào, giáp với biển nào, liên hệ với các trung tâm kinh tế – xã hội ra sao…

Qua bản đồ còn so sánh được hình dạng và quy mô giữa các châu lục ; biết được sự phân bố của các dãy núi và độ cao của chúng, biết được độ dải của một con sông, phạm vi lưu vực sông… cũng như sự phân bố dân cư, phân bố các trung tâm công nghiệp…

*

Khi sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống cần lưu ý một số vấn đề như sau:

+ Vì bản đồ nó có khá nhiều loại được sử dụng trong nhiều ngành nghề khác nhau nên bạn cần phải chọn bản đồ phù hợp với nội dung cần tìm hiểu

+ Khi đọc bản đồ trước hết cần phải tìm hiểu kỹ về tỉ lệ bản đồ và các ký hiệu trên bản đồ để đọc đúng và hiểu được ý nghĩa của nó

+ Biết cách xác định phương hướng trên bản đồ

2.2 Trong đời sống

Bản đồ như là một phương tiện được sử dụng rộng rãi để nhận biết trong đời sống hằng ngày như: xác định đường đi, phương hướng, xác định vị trí và đường di chuyển của một cơn bão khi nghe dự báo thời tiết… đều phải dựa vào bản đồ.

Vị trí trên từng điểm trên bản đồ đã được hệ thống hoá trên máy tính, trên giấy.. Ngành nghề công nghiệp nào cũng cần đến bản đồ để lên kế hoạch xấy dựng và thiết kế vị trí công trình của mình.

Ví dụ : Làm thuỷ lợi, nghiên cứu thời tiết và khí hậu, quy hoạch xây dựng các trung tâm công nghiệp, mở các tuyến đường giao thông… Tất cả những công việc đó muốn làm tốt đểu phải sử dụng bản đồ.

3. Tìm hiểu vai trò của bản đồ trong quân sự

Nghiên cứu địa hình trên bản đồ là một điều vô cùng cần thiết mà bất cứ người chỉ huy nào cũng cần phải biết rõ. Nắm chắc các yếu tố về địa hình để chỉ đạo tác chiến trên đất liền, trên biển và trên các địa hình khác giúp cơ hội thành công cao hơn rất nhiều. Điều kiện không cho phép nên không phải lúc nào cũng ra ngoài thực địa để nghiên cứu được cụ thể nên thiếu tính tổng quát. Vì vậy, vai trò của bản đồ địa hình dùng trong quân sự là không thể thiếu nó là phương tiện hỗ trợ các hoạt động của người chỉ huy trong quân sự.

*

Đòi hỏi tính chính xác cao, yêu cầu ngày càng khắt khe hơn, bản đồ quân sự đã trở thành bảo bối cho quân đội giúp quân đội ta nắm bắt địa hình chính xác nhất .Cùng với sự phát triển của công nghệ hiện đại, nhiều loại hình bản đồ quân sự ra đời, tiêu biểu là bản đồ số đang mang đến bước phát triển vượt bậc trong chiến lược quân sự. Tùy theo công dụng, bản đồ quân sự được chia ra nhiều loại hình khác nhau như bản đồ địa hình quân sự, bản đồ hàng không, bản đồ chuyên dụng …Bản đồ dùng trong quân sự được bảo mật kỹ lưỡng, với tác dụng hoạch định và tác chiến các chiến lược quân sự vì thế bản đồ quân sự được giữ gìn và bảo quản đặc biệt. Vì vậy, nếu bản đồ tác chiến rơi vào tay kẻ thù thì chiến dịch quân sự đó cầm chắc thất bại khi bộc lộ các thông tin về kế hoạch tấn công

Như chúng ta đều biết, trong các cuộc chiến đấu tranh giành độc lập từ ngày xưa vai trò của bản đồ trong quân sự là điều không thể phủ nhận, là yếu tố tiên quyết ảnh hưởng đến thắng lợi . Nên không sai khi nói rằng bản đồ chính là công cụ hỗ trợ trong cuộc chiến quân sự.

Bản đồ dùng trong quân sự được chia làm 3 loại:

– Bản đồ cấp chiến thuật

Là bản đồ có tỷ lệ 1:25.000 , 1:50.000; 1:100.000 bản đồ này được cấp cao chỉ huy sử dụng để tham mưu từ đại đội đến sư đoàn. Loại bản đồ này được thể hiện chi tiết, cụ thể và chính xác nhất để phản ánh đúng thuận lợi cho nghiên cứu để đưa ra các chiến lược quân sự chính xác nhất như các vấn đề về tác chiến, các tuyến phòng thủ của ta, của địch…

– Bản đồ cấp chiến dịch

Là bản đồ có tỷ lệ 1:100.000; 1:250.000; bản đồ này được dùng cho chỉ huy và cơ quan quân đoàn. Loại bản đồ này cũng phản ánh chi tiết nhưng có chọn lọc không tỷ mỷ và chi tiết được như bản đồ cấp chiến thuật nhưng tính khái quát cao hơn, thuận lợi cho việc nghiên cứu thực địa, khái quát và tổng quan hơn nhằm giúp cho việc lập kế hoạch tác chiến và chỉ huy ở cấp chiến dịch dễ dàng hơn.

– Bản đồ cấp chiến lược

Là bản đồ có tỷ lệ 1:500.000; 1:1.000.000; bản đồ này được dùng cho các cơ quan cấp Bộ. Loại bản đồ ghi lại địa hình tổng quan của1 khu vực địa hình rộng lớn ở mức khái quát hóa cao, thường dùng để chuẩn bị và triển khai các chiến dịch lớn hoặc xây dựng chiến lược quốc phòng an ninh của đất nước.

Xem thêm: Cách Tính Biên Độ Nhiệt Là Gì ? Cách Tính Biên Độ Nhiệt

Thực tiễn chiến tranh cho chúng ta thấy được đi đôi với sự phát triển của khoa học công nghệ đã mở ra một giai đoạn mới trong việc sử dụng các bản đồ số quân sự phục vục tác chiến, đặc biệt trong điều kiện phải đưa ra các quyết định tấn công nhanh chóng và chính xác.

Tôi tin chắc chỉ ít phút lưu lại trên bài viết này đã giúp các bạn hiểu rõ phần nào về vai trò của bản đồ học trong đời sống hằng ngày. Chính vì vậy bạn hãy sắm ngày cho mình một chiếc bản đồ chuyên dụng nhé, đọc hiểu nó chắc chắn sẽ giúp ích được rất nhiều cho các bạn đó. Chúc bạn thành công